Toen in de afgelopen herfst de eerste bladeren begonnen te verkleuren en de lucht nog steeds de zachte zomer vasthield, trof ik mijn buurman aan bij zijn garagepoort. Hij stond daar met een doos waaruit hij een wit poeder uitstrooide over de stenen en hij had blauwe schoenenhoezen over zijn schoeisel aangetrokken. Het was tegen het onkruid dat tussen de stenen groeit liet hij me weten. Meteen dacht ik aan zijn voortuintje met het fris gemaaide gras dat als een gifgroene visitekaart tussen de borders was gespannen. Een zone met strak geregisseerde begroeiing waar soms een bij of een hommel niets vermoedend doorheen vloog.
‘Ik weet dat het niet goed is voor de bijen’, zei hij vriendelijk, ‘maar dit kleine beetje kan toch geen kwaad?’ Ik, die onlangs had besloten om minder moralistisch te zijn, knikte begripvol en instemmend. De onkruidvrije tuin en oprit waar ook bladluizen uit verdelgd werden kenmerkten het opgeruimde karakter van mijn buurman; altijd in voor een praatje en nooit te beroerd om te helpen met het uitlenen van gereedschap of het naar beneden sjouwen van een oud bankstel. Maar ergens trok hij de grens. Wanorde moest ten allen tijde voorkomen worden. Plantenresten en dorre bladeren werden bijeen geharkt om schuilplaatsen van beestjes te ontmantelen. Een opgeruimde en goed ogende tuin houdt ook de giftige tongen van de buren binnensmonds, want een overwoekerde hof met slakken en larven zijn tenslotte een bron van roddel en kwaadsprekerij.
Uitzoomend van de garagepoort naar de oprit, de tuin, straat, buurt, gemeente bedacht ik me dat er acht miljard mensen zijn die zeggen dat hun kleine beetje geen kwaad kan en dat dit de fabrieksfout in de mens is. Deze zin is neurologisch gezien misschien wel de meest uitgesproken mantra van onze soort. Ergens in de hersenen weigeren bepaalde neuronen structureel verbinding te maken met het grote geheel. De fabrieksfout was ooit onschuldig, in een dorp, in een bos, met directe interactie met de natuur. Maar in een geglobaliseerd systeem dat als abstractie in ons hoofd leeft is diezelfde fout existentieel.
Geef een reactie